Με αφορμή τη σημερινή Ευρωπαϊκή Ημέρα Περιοδοντολογίας, ας μάθουμε ποια είναι τα συμπτώματα που πρέπει να μας οδηγήσουν στον οδοντίατρο:

• Κόκκινα, πρησμένα και ευαίσθητα ούλα
• Αιμορραγία στο βούρτσισμα ή κατά τη μάσηση σκληρών τροφών
• Υποχώρηση των ούλων και παρουσία μακρύτερων από πριν δοντιών
• Κινητικότητα δοντιών
• Εκροή πύου μεταξύ ούλων και δοντιών
• Απόστημα των ούλων
• Αλλαγή στον τρόπο που κλείνουν τα δόντια

Ναι, μπορείτε να ευγνωμονείτε τους βιολογικούς σας γονείς για το χρώμα των ματιών σας, το ύψος σας ή την ομάδα αίματός σας. Θα μπορούσατε να κάνετε πιθανόν το ίδιο και για την εμφάνιση και υγεία των δοντιών σας; Υπάρχει άραγε κληρονομική προδιαθεση για ασθένειες όπως ειναι οι περιοδοντικοί νόσοι και η τερηδόνα;

Η ζάχαρη και τα οξέα που περιέχουν ροφήματα, όπως οι χυμοί, ο καφές, το τσάι, το αλκοόλ, τα αναψυκτικά, διαβρώνουν το σμάλτο (την αδαμαντίνη) των δοντιών και παράλληλα αυξάνουν τις πιθανότητες ανάπτυξης τερηδόνας.

Επιπλέον, ροφήματα όπως ο καφές, το τσάι και το κόκκινο κρασί, περιέχουν χρωστικές που επηρεάζουν το χρώμα των δοντιών.

Χρησιμοποιώντας καλαμάκι το υγρό δεν έρχεται σε επαφή με όλα τα δόντια ή με όλες τις επιφάνειές τους.

Έτσι μειώνεται σημαντικά η συνεχής, επικίνδυνην δράση των οξέων στο σμάλτο και προστατεύεται το χρώμα των δοντιών, κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία κατά την περίοδο διαδικασιών λεύκανσης των δοντιών.

Eco Tip: Ήξερες ότι τα καλαμάκια δεν ανακυκλώνονται; Για να μην επιβαρύνεις το περιβάλλον, αντικατέστησε τα πλαστικά καλαμάκια με ανοξείδωτα, μπαμπού ή καλαμάκια από σιτάρι.

Σε έρευνα της Αμερικανικής Οδοντιατρικής Εταιρείας, από το σύνολο των οδοντιάτρων που συμμετείχαν, το 70% δήλωσε ότι κατά τη διάρκεια της πανδημίας παρατήρησαν αύξηση του αριθμού των ασθενών με βρυγμό.

Πρόκειται για τρίξιμο και σφίξιμο των δοντιών, το οποίο συχνά γίνεται κατά τη διάρκεια της νύχτας, παραμένει μη αντιληπτό και συνδέεται με έντονο στρες.

Οι συνέπειες του βρυγμού μπορεί να είναι ιδιαίτερα καταστροφικές για τα δόντια, καθώς εμφανίζονται αποτριβές έως και κατάγματα. Επίσης, το στοματογναθικό σύστημα και οι μύες του προσώπου ταλαιπωρούνται τόσο, ώστε προκαλείται έντονος πόνος και δυσανεξία στον ασθενή.

Ο οδοντίατρος μπορεί να διαγνώσει το φαινόμενο και να προγραμματίσει την απαραίτητη αντιμετώπιση, συχνά με τους κατάλληλους ανά περίπτωση, εξατομικευμένους νάρθηκες, αλλά και την παροχή ειδικών συμβουλών για τη διαχείριση του προβλήματος.

Πιθανόν η αντίληψη που υπήρχε και από παλαιότερα ότι τα στοματικά διαλύματα παρέχουν βασική αντιμικροβιακή προστασία, σε συνδυασμό και με το έντονο marketing που συνήθως συνοδεύει αυτά τα προϊόντα, να συμβάλλουν στην τόσο συχνή χρήση τους.

Πράγματι, τα περισσότερα στοματικά διαλύματα έχουν κάποιες αντιμικροβιακές ουσίες, με συνηθέστερη και κυριότερη τη χλωρεξιδίνη.Πρόκειται για τον λεγόμενο "χημικό" καθαρισμό των μικροβίων της οδοντικής μικροβιακής πλάκας, ο οποίος είναι πραγματικά χρήσιμος στο να κρατήσει όσο γίνεται σε ένα χαμηλό επίπεδο τα μικρόβια, σε περιπτώσεις που δεν μπορεί να εφαρμοστεί ο "μηχανικός" καθαρισμός των δοντιών, που είναι ο βασικός και πιο αποτελεσματικός τρόπος για να αφαιρείται η μικροβιακή πλάκα.

Τέτοιες κλινικές περιπτώσεις αφορούν συνήθως σε μετεγχειρητικά στάδια, για παράδειγμα μετά από χειρουργικές εξαγωγές δοντιών, ή μετά από την τοποθέτηση οστεοενσωματούμενων εμφυτευμάτων, οπότε για τις πρώτες ημέρες μετά την επέμβαση, συστήνεται από τον οδοντίατρο η χρήση συγκεκριμένου στοματικού διαλύματος με χλωρεξιδίνη, προκειμένου αφενός να προληφθεί η ανάπτυξη μικροβίων, αφετέρου να μη γίνει κάποιος τραυματισμός στην περιοχή που βρίσκεται υπό επούλωση με τη χρήση μηχανικών μέσων, όπως είναι η οδοντόβουρτσα.

Η αλόγιστη, καθημερινή και χωρίς την απαραίτητη σύσταση του οδοντιάτρου, χρήση στοματικών διαλυμάτων όχι μόνο δε βοηθά στη σωστή πρόληψη από νόσους των ούλων και των δοντιών, αλλά μπορεί να συνοδευτεί και από ανεπιθύμητες ενέργειες. Η αίσθηση καθαριότητας που αφήνουν συνήθως τα στοματικά διαλύματα είναι πλασματική, δίνοντας μας την εντύπωση ότι το στόμα μας είναι καθαρό, χωρίς στην ουσία να έχει αφαιρεθεί η οδοντική μικροβιακή πλάκα, στην οποία αναπτύσσονται τα επικίνδυνα για την στοματική υγεία μας μικρόβια. Ο μόνος τρόπος να αφαιρεθεί, είναι η χρήση της σωστής οδοντόβουρτσας, με τον σωστό τρόπο και η χρήση των μεσοδοντίων, επίσης με τον κατάλληλο τρόπο, τον οποίο μας διδάσκει εξατομικευμένα ο οδοντίατρος.

Οι έρευνες επιβεβαιώνουν ότι η μακροχρόνια χρήση της χλωρεξιδίνης, καταλείπει έντονες, καφέ χρωστικές στα δόντια, οι οποίες αφαιρούνται σε πολλές περιπτώσεις δύσκολα, ακόμα και από τον οδοντίατρο και επιβαρύνουν έντονα την εικόνα του χαμόγελου. Ακόμη, πολλά από τα στοματικά διαλύματα του εμπορίου περιέχουν αλκοόλη, ουσία επιζήμια για τους ευαίσθητους μαλακούς ιστούς του στόματός μας.

Τέλος, η συνεχής χρήση αντιμικροβιακών διαλυμάτων υψηλής συγκέντρωσης, μπορεί να επηρεάσει τη φυσιολογική χλωρίδα του στόματός μας και να διαταραχθεί η φυσική ισορροπία των μικροοργανισμών που ζουν σε αφθονία στο στοματικό περιβάλλον.

Η συμβουλή μας λοιπόν είναι να γίνεται προσεκτική χρήση των στοματικών διαλυμάτων, για παράδειγμα λίγες ημέρες της εβδομάδος, όταν μπορεί να θέλουμε πράγματι να αισθανθούμε μια παραπάνω "αίσθηση φρεσκάδας" κατά τον καθαρισμό των δοντιών ή για παράδειγμα πριν από μια κοινωνική μας εκδήλωση, επιλέγοντας κάποιο ήπιο διάλυμα, χωρίς αλκοόλη, σύμφωνα με τις συστάσεις του οδοντιάτρου μας. Και επιπλέον , όποτε ο οδοντίατρος συστήσει τη χρήση αντίστοιχων αντιμικροβιακών διαλυμάτων, για συγκεκριμένο οδοντιατρικό λόγο και πάντα ακολουθώντας τις οδηγίες του, τόσο για το διάστημα, όσο και για τον τρόπο εφαρμογής τους.

Δεν ξεχνάμε ότι ο μηχανικός καθαρισμός των δοντιών με τα κατάλληλα μέσα υγιεινής είναι εκείνος που έχει τη μεγαλύτερη αξία για να διατηρούμε το χαμόγελό μας υγιές!

"Μα γιατρέ μου, γιατί ματώνουν τα δόντια μου, αφού τα βουρτσίζω 3 φορές την ημέρα;"

Ακόμα και αν πλένουμε τα δόντια μας πολλές φορές την ημέρα, αν δεν το κάνουμε σωστά και με τα κατάλληλα μέσα, δε θα καταφέρουμε να έχουμε υγιή ούλα , χωρίς προβλήματα.

Βουρτσίζοντας σωστά, ακόμα και μία φορά την ημέρα, αλλά κάθε μέρα, είναι αρκετό ώστε τα δόντια και τα ούλα να μείνουν προστατευμένα από επικίνδυνα μικρόβια της οδοντικής μικροβιακής πλάκας.

Χρειαζόμαστε :

1) μια σωστή οδοντόβουρτσα, η οποία πρέπει να είναι μαλακή και αρκετά πυκνή, ώστε να είναι αποτελεσματική και  

2) τα κατάλληλου μεγέθους μεσοδόντια βουρτσάκια,  για κάθε περιοχή του στόματος, με τα οποία θα κρατήσουμε καθαρές τις πιο επικίνδυνες περιοχές , δηλαδή τα τρίγωνα που σχηματίζονται ανάμεσα στα γειτονικά δόντια ή εμφυτεύματα.

Ο οδοντίατρος είναι εκείνος που θα παρέχει τις κατάλληλες, εξατομικευμένες συμβουλές για την καθημερινή μας στοματική υγιεινή.

Αφού εξετάσει τα δόντια, θα μετρήσει τα διαστήματα μεταξύ των δοντιών, ώστε να επιλέξει τη σωστή διάμετρο για τα μεσοδόντια βουρτσάκια. Συνήθως δύο, maximum τρία διαφορετικά μεγέθη είναι αρκετά για να φροντίσουμε αποτελεσματικά το σύνολο των δοντιών, χωρίς να γίνεται έτσι και ιδιαίτερα περίπλοκη η διαδικασία. 

Προϋποθεση είναι να έχουν γίνει οι απαραίτητες οδοντιατρικές πράξεις ώστε να βρίσκεται πλέον το στόμα σε κατάσταση υγείας , πχ. περιοδοντικός καθαρισμός και απαραίτητες προσθετικές εργασίες.

Το ραντεβού για την άμεση επίδειξη των τεχνικών πάνω στα δικά μας δόντια, στο οποίο θα δοκιμάσουμε και εμείς οι ίδιοι, επιτόπου, τις τεχνικές στον εαυτό μας, είναι απαραίτητο, καθώς η θεωρία χωρίς την πράξη, δεν έχει ουσία.

Συχνά, χρειάζεται και ένα δεύτερο αντίστοιχο ραντεβού, μετά από μία εβδομάδα, ώστε να απαντηθούν και τυχόν επιπλέον απορίες.

Πρόκειται για το "Τouch to Τeach", όπως ονομάζει την παραπάνω διαδικασία η διεθνής ομάδα του iTOP (individually trained oral profylaxis), ομάδα που διδάσκει παγκοσμίως τις αποτελεσματικές τεχνικές που πρώτος μελέτησε και δίδαξε οργανωμένα ο καθηγητής J. Sedelmayer, ο οποίος αφιέρωσε την επαγγελματική του πορεία στην πρόληψη και τη στοματική υγεινή. 

"Ένα καθαρό στόμα, δεν μπορεί να νοσεί", είναι μια φράση του καθηγητή και ας είναι στο μυαλό μας καθημερινά, ώστε να δώσουμε στο στόμα μας και κατ' επέκταση στον οργανισμό μας, τη φροντίδα που του αξίζει!

Did you know?

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ποσοστό μεγαλύτερο από 30% του παγκόσμιου πληθυσμού υποφέρει από κάποια περιοδοντική νόσο, όπως η ουλίτιδα και η περιοδοντίτιδα.

Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα στοματικής υγείας, είναι σημαντικό να θυμηθούμε με πόσα ακόμα στοιχεία του οργανισμού μας συνδέεται το στόμα μας και η διατήρηση της υγείας του. 

Γνωρίζατε ότι:

• Παγκοσμίως 936.000.000 άνθρωποι πάσχουν από άπνοια ύπνου.
• Στην Ελλάδα 1.708.000 άνθρωποι ηλικίας 30-69 ετών έχουν άπνοια ύπνου.
• Το 85% είναι αδιάγνωστοι και δεν ακολουθούν θεραπεία.
• Το 70% όσων ροχαλίζουν έχουν άπνοια ύπνου.
• Όλοι όσοι ροχαλίζουν θα αναπτύξουν κάποια στιγμή άπνοια ύπνου.
• Ασθενείς με αθεράπευτη άπνοια ύπνου έχουν έως και δεκαπλάσια πιθανότητα πρόωρου θανάτου.
• Σε ασθενείς με άπνοια ύπνου που νοσήσανε από COVID-19 παρουσιάστηκαν περισσότερες επιπλοκές και υψηλότερα ποσοστά θανάτων.
• Ο οδοντίατρος αξιολογώντας ανατομικά χαρακτηριστικά στο στόμα των ασθενών του μπορεί να υποψιαστεί πρόβλημα άπνοιας ύπνου και να βοηθήσει στη διάγνωση.
• Η άπνοια ύπνου θεραπεύεται αποτελεσματικά από κατάλληλα εκπαιδευμένους οδοντιάτρους με χρήση ειδικά σχεδιασμένων ενδοστοματικών ναρθήκων.
• Ασθενείς με άπνοια ύπνου που δυσκολεύονται με τη χρήση συσκευής CPAP μπορούν να βοηθηθούν σημαντικά από έναν ενδοστοματικό νάρθηκα.

Αν έχετε ή υποψιάζεστε ότι έχετε πρόβλημα με ροχαλητό ή άπνοια ύπνου ρωτήστε μας για να σας βοηθήσουμε. 

Η χρήση των σύγχρονων τεχνολογιών είναι μια ισχυρή "τάση" σε πολλά επιστημονικά πεδία. Στην οδοντιατρική, ιδιαίτερα την τελευταία δεκαετία, συμβαίνει μια εντυπωσιακά εξελισσόμενη στροφή προς τη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας και την υιοθέτηση νέων πρωτοκόλλων εργασίας σε πολλούς από τους τομείς του κλάδου. Οι αλλαγές που συμβαίνουν είναι γρήγορες και τα οφέλη της ψηφιακής οδοντιατρικής που διαφαίνονται τόσο στην κλινική πράξη, όσο και στις επιστημονικές μελέτες που γίνονται, την εδραιώνουν σταθερά. Οι κλασσικές, "αναλογικές" , παλαιότερες τεχνικές φαίνεται πως στο μέλλον θα ακολουθούνται μόνο από μειοψηφία οδοντιάτρων, κάτι σαν τους πιστούς φίλους των βινυλίων στις μέρες μας.

Οι πύλες εισόδου στον ψηφιακό κόσμο είναι πολλές και διαφορετικές, ώστε τελικά αρκετές πρακτικές στην οδοντιατρική έδρα γίνονται ήδη είτε καθολικά, είτε εν μέρει, με ψηφιακό τρόπο, μέσα από τη χρήση ειδικής τεχνολογίας και λογισμικών.

Ψηφιακή αποτύπωση

Η δημιουργία και εξέλιξη των ενδοστοματικών σαρωτών (scanners),  έδωσε τη δυνατότητα στους οδοντιάτρους να αντικαταστήσουν τον παραδοσιακό (αναλογικό) τρόπο αποτύπωσης των δοντιών και των εμφυτευμάτων με την ψηφιακή ροή αποτύπωσης. Πρακτικά, με μια προσεκτική ενδοστοματική σάρωση, μπορεί να καταγραφεί άμεσα, γρήγορα και με ακρίβεια, η μορφολογία, η θέση και το σχήμα των δοντιών, των εμφυτευμάτων και όλων των ανατομικών στοιχείων του στόματος. Έτσι αποφεύγεται η συνήθως χρονοβόρα και σε κάποιες περιπτώσεις άβολη για τον ασθενή, χρήση αποτυπωτικών υλικών, όπως είναι οι οδοντιατρικές σιλικόνες και αποτυπωτικών δισκαρίων στο στόμα.

Τα δεδομένα που καταγράφει ο σαρωτής αποθηκεύονται κατευθείαν σε ειδικό λογισμικό στον υπολογιστή και είναι άμεσα επεξεργάσιμα. Επίσης αν το επιλέξουμε, μένουν αποθηκευμένα, για πιθανή χρήση στο μέλλον, οπότε για παράδειγμα σε κάποιο ατύχημα με κατάγματα δοντιών, υπάρχει έτοιμο προς αντιγραφή το αρχικό, φυσικό, εξατομικευμένο σχήμα των δοντιών του ασθενούς.

Εντυπωσιακή είναι επίσης η ταχύτητα και η ευκολία με την οποία τα αρχεία της σάρωσης μπορούν να αποσταλούν στο οδοντοτεχνικό εργαστήριο, σε οποιοδήποτε μάλιστα μέρος του κόσμου και να γίνει από κοινού με τον οδοντίατρο σε ψηφιακό περιβάλλον, ταυτόχρονα, η μελέτη του περιστατικού και ο από κοινού σχεδιασμός των επιθυμητών προσθετικών αποκαταστάσεων που χρειάζεται να τοποθετηθούν στον ασθενή.

Στο κομμάτι των προσθετικών αποκαταστάσεων κατά τη θεραπεία των ασθενών, υπάρχει δυνατότητα να ακολουθήσει ο οδοντίατρος ένα πλήρες ψηφιακό πρωτόκολλο, δηλαδή να σχεδιαστούν οι προσθετικές (θήκες, γέφυρες, όψεις πορσελάνης κλπ) ψηφιακά και έπειτα να γίνει η κατασκευή τους (cad-cam) σε ειδικές συσκευές κοπής ή σε εκτυπωτές. Τέτοιου είδους πρωτόκολλα προσφέρουν τυποποίηση, αναπαραγωγιμότητα, αξιοπιστία και αποτελεσματικότητα, καθώς περιορίζουν τον ανθρώπινο παράγοντα στην όλη ροή εργασίας.

Σχεδιασμός του χαμόγελου στον υπολογιστή  (digital smile design)

Μια πληθώρα προγραμμάτων υπάρχει διαθέσιμη και συνεχώς ανανεώνεται γύρω από τον ψηφιακό σχεδιασμό του χαμόγελου. Πλούσιες βιβλιοθήκες δοντιών, δίνουν τη δυνατότητα στον οδοντίατρο να σχεδιάσει γρήγορα, εύκολα και με ακρίβεια τις επιθυμητές αλλαγές στο χαμόγελο και τα δόντια των ασθενών και να οργανώσει το κατάλληλο σχέδιο θεραπείας. Εδώ, καθοριστική συμμετοχή έχει και η εξέλιξη της οδοντιατρικής φωτογραφίας, αν και τα προγράμματα αυτά δίνουν τη δυνατότητα να εισάγει κανείς εύκολα και να επεξεργαστεί φωτογραφίες των ασθενών ακόμα και με τη χρήση smartphones.

O ψηφιακός σχεδιασμός του χαμόγελου βρίσκει εφαρμογή σε ποικιλία ειδικοτήτων πέραν της προσθετικής οδοντιατρικής, όπως είναι και η Ορθοδοντική.

Ψηφιακά καθοδηγούμενη τοποθέτηση εμφυτευμάτων

Ένα ακόμα πεδίο στο οποίο έχει συμβεί επανάσταση με την ψηφιακή τεχνολογία είναι αυτό της εμφυτευματολογίας, όπου με την αξιοποίηση ειδικών προγραμμάτων (softwares), βελτιώνεται πολύ η προβλεψιμότητα, η ασφάλεια και η ποιότητα.

Τα ειδικά προγράμματα λογισμικού για κατευθυνόμενη τοποθέτηση εμφυτευμάτων συνδυάζουν τα δεδομένα από την τομογραφία κωνικής δέσμης και τις ενδο- ή έξωστοματικές σαρώσεις  και γίνεται πλήρης σχεδιασμός για την ακριβή, επιθυμητή, θέση τοποθέτησης των εμφυτευμάτων, μέσω της κατασκευής και χρήσης ειδικών χειρουργικών ναρθηκών που τοποθετούνται κατά τη χειρουργική διαδικασία στο στόμα του ασθενούς. Τα ποικίλα εργαλεία του λογισμικού διευκολύνουν την παραγγελία του κατάλληλου μεγέθους και γεωμετρίας των εμφυτευμάτων και δίνουν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με το χώρο και την επιλογή του υλικού των επιεμφυτευματικών αποκαταστάσεων με εξαιρετικά υψηλή αξιοπιστία. Επίσης αποφεύγεται ο πιθανός τραυματισμός ευαίσθητων ανατομικών δομών και μειώνεται σημαντικά ο χειρουργικός χρόνος, κάτι που ικανοποιεί και τον ασθενή. ‘Οπως λέει και η φράση: «Αποτυχία κατά τον σχεδιασμό είναι σαν να σχεδιάζουμε να αποτύχουμε» και η τεχνολογία προσφέρει στον οδοντίατρο τη μοναδική δυνατότητα να "πραγματοποιεί" τα χειρουργεία, προτού καν έρθει σε επαφή με τον ασθενή.

Πριν

Μετά

Από τα pixels στον ασθενή

Η πρόσβαση σε πολλές εφαρμογές λογισμικών προσφέρει φυσικά πολύ περισσότερες επιλογές από ό,τι είχαμε στον παραδοσιακό κόσμο και ο οδοντίατρος μπορεί να αποφασίζει για τα πλεονεκτήματα που προσφέρουν στο προσωπικό του προφίλ. Οπωσδήποτε απαιτείται εμπειρία στις αναλογικές τεχνικές, καθώς όλη η ροή εργασιών αρχίζει και τελειώνει ‘αναλογικά’, με τον ασθενή στην οδοντιατρική έδρα.

Για την επιτυχημένη οδοντιατρική θεραπεία, χρειάζεται έμπειρη ομάδα οδοντιάτρων, που να μπορεί με ευελιξία αλλά και κριτική σκέψη να ενσωματώνει με τον κατάλληλο τρόπο και στον απαραίτητο χρόνο τις πολλά υποσχόμενες νέες τεχνολογίες στη ροή των οδοντιατρικών θεραπειών προς όφελος του ασθενή, αλλά και για την εξέλιξη της επιστήμης.

Αρχική δημοσίευση: Athens Voice