ΔΕΥΤ - ΠΑΡ 09.00 -20.30 (+30) 210 77 02 192 - (+30) 210 74 73 366
ΔΕΥΤ - ΠΑΡ 09.00 -20.30
(+30) 210 77 02 192
(+30) 210 74 73 366

banner espa

banner gr

Χρόνια Πολλά Μαμά!

Ναι, μπορείτε να ευγνωμονείτε τους βιολογικούς σας γονείς για το χρώμα των ματιών σας, το ύψος σας ή την ομάδα αίματός σας. Θα μπορούσατε να κάνετε πιθανόν το ίδιο και για την εμφάνιση και υγεία των δοντιών σας; Υπάρχει άραγε κληρονομική προδιαθεση για ασθένειες όπως ειναι οι περιοδοντικοί νόσοι και η τερηδόνα;

Πολύ συχνά ο πολυτερηδονισμός, η αιμορραγία των ούλων και τυχόν ανωμαλίες στο χρώμα, τη θέση ή το σχήμα των δοντιών, αποδίδονται σε κληρονομικούς παράγοντες. Χαρακτηριστικά οι ασθενείς αναφέρουν φράσεις όπως :  "δεν έχω καλή πάστα δοντιών", "μοιάζουν τα δόντια με εκείνα της οικογένειάς μου" , ή "έχω περιοδοντίτιδα γιατί και η μητέρα μου έχασε τα δόντια της από περιοδοντίτιδα". Ας δούμε αναλυτικότερα τι ισχύει.

Οδοντική τερηδόνα

Η τερηδόνα είναι νόσος των δοντιών όπου καταστρέφεται η οδοντική ουσία και δημιουργούνται κοιλότητες, λόγω της διαβρωτικής δράσης των οξέων που υπάρχουν στη μικροβιακή πλάκα και τα οποία τρέφονται από τα σάκχαρα που υπάρχουν στις τροφές που καταναλώνουμε.

Τα βακτήρια που προκαλούν τερηδόνα δεν είναι παρόντα από τη στιγμή της γέννησής μας. Φυσιολογικά, τα αποκτάμε αργότερα, πιθανόν από άλλα μέλη της οικογενείας και συνήθως παράλληλα με την ανατολή των πρώτων δοντιών.

Έρευνα που έγινε σε 485 ζευγάρια δίδυμων παιδιών (τόσο ομοζυγωτικά, όσο και ετεροζυγωτικά) σχετικά με το ρόλο των γονιδίων και του περιβάλλοντος στην εμφάνιση τερηδόνας, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει γενετική συμμετοχή για την εμφάνιση ορισμένων μικροβίων στα δόντια, αλλά δεν αφορά σε αυτά τα μικρόβια που σχετίζονται με την τερηδόνα.

Τα μικρόβια που ευθύνονται για το σχηματισμό κοιλοτήτων στα δόντια επηρεάζονται από παράγοντες του περιβάλλοντος. Ο ίδιος ο ορισμός άλλωστε της τερηδόνας, μπορεί να μας δείξει τέτοιους "θετικούς" και "αρνητικούς παράγοντες, καθώς γίνεται ξεκάθαρο ότι ένα δόντι που παραμένει καθαρό, με τις κατάλληλες πρακτικές της στοματικής υγεινής, είναι αδύνατον να νοσήσει, ενώ παράλληλα, μια σωστή διατροφή και κυρίως η αποφυγή συχνής κατανάλωσης σακχάρων μέσα στην ημέρα, είναι ουσιαστική για να αποφευχθεί η επικίνδυνη δράση των μικροβίων.

Πέρα από τα μικρόβια

Όμως υπάρχει μια πολυδιάστατη όψη στο θέμα. Ενώ η οδοντική τερηδόνα είναι κυρίαρχα προβλέψιμη, κάποιοι άνθρωποι βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο από άλλους. Γι’ αυτό και ο οδοντίατρος μπορεί να αναζητήσει το οικογενειακό ιστορικό.

Τα γονίδια ελέγχουν το πώς αναπτύσσονται τα δόντια. Έτσι κάποιες φορές, τα δόντια μπορεί να μη σχηματίζονται πλήρως σωστά και η αδαμαντίνη  (σμάλτο) τους να είναι λιγότερο ανθεκτική στα μικρόβια. Σχετική έρευνα που δημοσιεύθηκε από το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης και έγινε σε ποντίκια, έδειξε οτι το γονίδιο Jagged 2 είναι απαραίτητο για την υγιή ανάπτυξη των δοντιών και η έλλειψη του οδηγεί σε δυσμορφίες των δοντιών και έλλειψη της αδαμαντίνης.

Η θέση των δοντιών και ο πιθανός συνωστισμός τους καθορίζεται επίσης γονιδιακά. Δόντια συνωστισμένα και με ορθοδοντικές ανωμαλίες, αποτελούν ιδανικό καταφύγιο για τα μικρόβια, καθώς δεν είναι εύκολο να καθαριστούν.

Επομένως, παρότι γενικά δεν μπορούμε να κατηγορήσουμε τους γονείς μας για την τερηδόνα, σε αυτές τις συγκεκριμένες περιπτώσεις, μπορούμε εν μέρει!

Νόσοι των ούλων

Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Pirtsburgh μελέτησαν τη συσχέτιση των γονιδίων με νόσους των δοντιών και των ούλων και βρήκαν οτι σημαντικό ρόλο έχει το γονίδιο DEFB1, το οποίο βοηθά στην καταπολέμηση των μικροβίων και πιθανές παραλλαγές του μπορεί να συσχετιστούν με επιδείνωση σε νόσους των ούλων.

Η ουλίτιδα και η περιοδοντίτιδα έχουν ως βασικό αίτιό τους την ύπαρξη μικροβιακής πλάκας και τρυγίας (πέτρα) μέσα στα ούλα. Επομένως η έναρξή τους δε μπορεί να αποδοθεί σε γονιδιακούς παράγοντες.

Τα γονίδια εμπλέκονται κυρίως στο πώς ο οργανισμός θα ανταποκριθεί στην κάθε νόσο, αν και εδώ οι αμυντικοί μηχανισμοί μας είναι πολυδιαστάτατο το πώς και από τί επηρεάζονται σε κάθε χρονική στιγμή της ζωής μας.

Ατελής αδαμαντινογένεση

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μη έκφραση κάποιων γονιδίων οδηγεί σε δυσλειτουργία της πρωτεΐνης της αδαμαντίνης, της σκληρής ουσίας δηλαδή που περιβάλλει το δόντι και το προστατεύει. Τα δόντια μπορεί να εμφανίζονται κίτρινα, καφέ ή γκρι και να είναι πιο ευπαθή σε κατάγματα και τερηδονισμό. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Υγείας Αμερικής, περίπου 14.000 άτομα στις ΗΠΑ επηρεάζονται από την Ατελή Αδαμαντινογένεση.

Ατελής οδοντινογένεση 

Επηρεάζοντας 1 στους 6000 με 8000 ανθρώπους, αυτή η γενετική διαταραχή προκαλεί αποχρωματισμό των δοντιών, τα οποία εμφανίζονται μπλε-γκρι ή κίτρινα-καφέ, ενώ παράλληλα είναι πιο ευπαθή σε κατάγματα και σε αλλοιώσεις της δομής τους. Μπορεί να επηρεαστούν τόσο τα νεογιλά (παιδικά), όσο και τα μόνιμα δόντια.

Συνωστισμός δοντιών

Ορθοδοντικές ανωμαλίες των δοντιών καθορίζονται επίσης από τον συνδυασμό γονιδίων και περιβάλλοντος. Ο τρόπος που στοιχίζονται τα δόντια στις γνάθους επηρεάζεται από παράγοντες όπως είναι το μέγεθος και σχήμα των δοντιών και των γνάθων, καθώς και από τις δυνάμεις της γλώσσας και των χειλιών, καθώς μασάμε. Πολλά από τα παραπάνω έχουν γενετική προέλευση.

Αλλά και ορισμένες συμπεριφορές (που επίσης μπορεί να έχουν γενετική συμμετοχή) επηρεάζουν το αν θα συνωστιστούν τα δόντια. Τέτοιες είναι η έντονη χρήση πιπίλας, η πίεση της γλώσσας πάνω στα δόντια και η απομύζηση του δακτύλου. Το γεγονός ότι περιβαλλοντικοί παράγοντες επηρεάζουν τη στοίχιση των δοντιών, επιτρέπει και την επιτυχή θεραπεία τους με ορθοδοντικούς μηχανισμούς (σιδεράκια).

Οπότε ναι, για τα στραβά δόντια, μπορείτε εν μέρει να κατηγορείτε τους γονείς!

Κίτρινα δόντια

Το χρώμα των δοντιών καθορίζεται επίσης από συνδυασμό γονιδίων και περιβάλλοντος. Ο τρόπος που σχηματίζεται η αδαμαντίνη (το σμάλτο) και η υποκείμενη κίτρινη οδοντίνη κατά την ανάπτυξη, καθορίζεται γονιδιακά. Έτσι, άτομα που έχουν λεπτή επιφάνεια σμάλτου πιθανότατα να εμφανίζουν περισσότερο κίτρινη χροιά στα  δόντια, παρότι κάτι τέτοιο μπορεί να εμφανιστεί επίσης με την πάροδο της ηλικίας, λόγω της φυσιολογικής αποτριβής των δοντιών.

Περιβαλλοντικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο στο χρώμα των δοντιών και μπορεί να είναι εξωγενείς, όπως το κάπνισμα, η κατανάλωση καφέ ή τσάι και άλλων βοτάνων, αλλά και ενδογενείς, δηλαδή παράγοντες που επιδρούν κυρίως κατά το σχηματισμό των δοντιών και αφορούν βασικά σε λήψη αντιβιοτικών , όπως είναι η τετρακυκλίνη, κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης.

Επομένως, για το χρώμα , ναι, υπάρχει σημαντική γονιδιακή επιρροή.

Χρόνος ανατολής δοντιών

Οι μελέτες που έχουν γίνει σε δίδυμα μας δίνουν σημαντικές πληροφορίες και για το πώς τα γονίδια επηρεάζουν γεγονότα της βρεφικής ηλικίας. Για παράδειγμα , η ηλικία κατά την οποία ξεκινούν να ανατέλλουν τα πρώτα δόντια στο μωρό, καθορίζεται επίσης γονιδιακά.

Συμπερασματικά

Πολλές παράμετροι σχετικά με τα χαρακτηριστικά των δοντιών και την υγεία τους καθορίζονται γονιδιακά, αλλά υπάρχουν και αρκετές άλλες παράμετροι που αφορούν σε περιβαλλοντικές συνθήκες και συνήθειες κατά τη ζωή μας. Οι μελέτες διαχωρίζουν αυτές τις παραμέτρους, όμως το τελικό μήνυμα παραμένει ισχυρό: η ουσιαστική προστασία των δοντιών και των ούλων επιτυγχάνεται πρωτίστως με τη στοματική υγιεινή και την επιτυχή, καθημερινή απομάκρυνση της οδοντικής μικροβιακής πλάκας με το σωστό βούρτσισμα και τη χρήση μεσοδοντίων, καθώς και με σωστή διατροφή και διατήρηση της γενικής υγείας.

Επιπλέον, με συχνή επίσκεψη στον οδοντίατρο για έλεγχο και έγκαιρη διάγνωση σε ότι πιθανόν μπορεί να χρειαστεί ιδιαίτερη θεραπεία και φροντίδα….  "λόγω γονιδίων"!

Γνωρίζατε ότι..

Εάν η μητέρα η ο πατέρας σας μπορούν να "καμπυλώσουν" τη γλώσσα τους, υπάρχει πιθανότητα να μπορείτε να το κάνετε και εσείς , λόγω των κληρονομούμενων γονιδίων;